yazı

Yedekleriniz nasıl alınıyor: taban, delta ve geri dönüş noktaları

1 Eylül 2026

Yedekleriniz nasıl alınıyor: taban, delta ve geri dönüş noktaları
Huseyin Gelir GitLiman kurucusu · 1 Eylül 2026

Yedek almak kolaydır; geri yüklemek zordur. Sistemi ikincisine göre kurduk — çünkü bir yedeğin değeri, alındığı anda değil geri yüklendiği anda ölçülür.

Yedekleme hakkında en çok yanılan cümle şudur: "yedek alıyoruz". Asıl soru yedek alınıp alınmadığı değil, geri yüklemenin gerçekten çalışıp çalışmadığıdır. Bu ikisi aynı şey değil ve fark, en kötü günde ortaya çıkar.

İki ayrı şey yedekleniyor

Bir uygulamanın durumu iki yerde birikir: veritabanı ve dosyalar. İkisi farklı doğaya sahip olduğu için farklı yöntemlerle alınıyorlar.

Veritabanı için tutarlı bir döküm alınır — yani yazma işlemlerinin ortasında yakalanmış, yarım bir kopya değil, o ana ait bütünlüklü bir görüntü. Dosyalar içinse diskin ilgili bölümü paketlenir.

Neden tek bir paket, binlerce dosya değil

Dosya yedeklerini ilk kurduğumuzda her dosyayı ayrı bir nesne olarak saklıyorduk. Mantıklı görünüyordu: değişen dosya azsa az nesne yazılır.

Geri yükleme denendiğinde sorun ortaya çıktı. Bir kutuda yedi binden fazla dosya birikmişti ve geri yükleme bunların her birini ayrı ayrı indirmeye çalışıyordu. İşlem yavaştı, kırılgandı ve tek bir başarısız indirme bütün geri yüklemeyi belirsiz bir duruma sokuyordu.

Bugün yöntem farklı: dosyalar tek bir sıkıştırılmış taban paketinde toplanıyor, sonraki yedekler yalnızca değişenleri içeren delta olarak ekleniyor. Aynı kutunun geri yüklenmesi yedi bin indirme yerine iki indirmeye düştü.

Geri dönüş noktaları

Yedek listesi bir dosya yığını değil, zaman çizgisidir. Konsolda hangi ana dönebileceğinizi görürsünüz: her tam yedek bir geri dönüş noktasıdır, aralardaki aradaki deltalar da o noktalar arasında ince ayar yapmanızı sağlar.

Bu ayrım pratikte şuna yarar: "dün akşamki hâline dön" ile "bu sabah saat onbirdeki hâline dön" farklı isteklerdir ve ikincisi çoğu zaman asıl ihtiyaç duyulandır.

Öğrendiğimiz kural

Yedekleme sisteminin kendisi de sessizce bozulabilir. Bir işin "başarılı" dönmesi, bir yedeğin oluştuğu anlamına gelmez — yol yanlış olabilir, yazma reddedilmiş olabilir, sonuç boş bir paket olabilir.

Bu yüzden yedek zinciri kendi çıktısını geri okur: nesne gerçekten oluştu mu, boyutu makul mü, tarihi bugüne mi ait. Üçünden biri tutmuyorsa iş başarılı sayılmaz. Ölçmediğiniz bir şeyin çalıştığını varsaymak, yedeklemede en pahalı varsayımdır.

Uygulamanı yayına almaya hazır mısın? Hesabını oluştur, dakikalar içinde ilk dağıtımını yap. Nasıl çalıştığını merak ediyorsan platforma göz at.

Diğer yazılar